چارچوب حاکمیتی مدیریت ریسک

چارچوب حاکمیتی مدیریت ریسک


هیئت مدیره بانک بر اجرای قوانین مرتبط با حاکمیت شرکتی جهت حصول اطمینان از فعالیت های بانک همراستا با استراتژی های کلان، مطابق با اشتهای ریسک و تحت نظارت واحد ریسک و کنترلهای داخلی، نظارت دارد.

کمیته عالی ریسک به طور منظم با هدف های سیاست گذاری و توصیه‌ برای ایجاد سازوکارهای شناسایی ریسک ها، روش های اندازه گیری ریسک های شناخته شده، ایجاد تمهیدات لازم برای کاهش ریسک ها، ارائه توصیه های لازم برای کنترل ریسک ها و توصیه به مدیرعامل و هیئت مدیره در خصوص حدود پذیرش ریسک های قابل کنترل برگزار می شود. کمیته عالی ریسک شامل یک عضو از اعضای غیر اجرایی هیأت‌مدیره به عنوان رئیس کمیته، حداکثر یکی از اعضای اجرایی هیأت ‌مدیره یا مدیر عامل، و سایر اعضای مستقل و مدیر ارشد ریسک به عنوان دبیر کمیته می‌باشد. مدیر ارشد ریسک موظف است اعضا را از مسائل مربوط به انواع ریسک (عملیاتی، اعتباری، نقدینگی، بازار و غیره) آگاه نماید. همچنین مسئولیت اجرا و پیگیری مصوبات و راه کارهای ارائه شده توسط کمیته عالی ریسک بر عهده مدیر ارشد ریسک می‌باشد.

از دیگر کمیته‌هایی که جهت کنترل ریسک و بهبود بازدهی در بانک تشکیل می‌شوند می توان به کمیته هیئت مدیره، هیات عامل، کمیته مدیریت دارایی و بدهی، و کمیته های اعتباری اشاره نمود.

بانک خاورمیانه در جهت تحکیم حاکمیت مدیریت ریسک، به صورت مداوم سند خط مشی مدیریت ریسک خود را بازنگری و به روز رسانی می نماید. سیاست‌گذاری مدیریت ریسک‌محور بانک، بر اساس 20 اصل استاندارد COSO تنظیم شده است. سیاست‌های مندرج در خط‌‌ مشی مدیریت ریسک بر پایه 5 دسته کلی حاکمیت شرکتی، استراتژی، کارایی، بازنگری و گزارش‌دهی طبقه‌بندی شده و تمام سطوح مدیریتی و کارشناسی بانک را ملزم به رعایت موارد مندرج می‌نماید. بر این اساس مدیریت ریسک در قالب حاکمیت شرکتی بانک خاورمیانه شامل سه لایه دفاعی زیر تعریف می‌گردد.

  1. لایه اول دفاعی شامل واحدهایی است که در پیشبرد کسب و کار بانک ریسک می پذیرند و یا به طور مستقیم با مشتریان در ارتباط هستند و عملیات اجرایی بانک را انجام می دهند. مسئولیت شناسایی، اندازه‌گیری و مدیریت ریسک‌ها و اجرای سیاست‌های مقابله با ریسک بر عهده واحدهای تعریف شده در خط اول دفاعی است. واحدهای خط اول دفاعی وظیفه دارند ریسک واحد عملیاتی خود را همگام با سیاست ریسک تعیین شده نگاه داشته و ریسک‌های مربوطه را در محدوده‌های تعیین شده برای شاخص‌های ریسک، کنترل و مدیریت نمایند.
  2. واحد مدیریت ریسک و واحد مدیریت تطبیق با مقررات در لایه دوم دفاعی قرار می گیرند. وظیفه تعیین استانداردها، دستورالعمل‌ها و آیین‌نامه‌هایی برای اجرا توسط خط اول مدیریت ریسک را بر عهده دارد. همچنین خط دوم دفاعی وظیفه نظارت مستقل و مستمر بر خط اول دفاعی در راستای اجرای مراحل شناسایی، اندازه‌گیری، مدیریت و کنترل ریسک را بر عهده دارن. همچنین خط دوم دفاعی وظیفه آموزش و اختیار نظارت مستقل بر خط اول دفاعی در راستای اجرای مراحل شناسایی، اندازه‌گیری، مدیریت و کنترل ریسک را بر عهده دارد.
  3. واحد مدیریت حسابرسی و کنترل های داخلی لایه سوم دفاعی محسوب می‌شوند. حسابرس داخلی بازوی اجرایی هیئت مدیره محسوب می شود و بررسی و حصول اطمینان در ارتباط با اثربخشی مدیریت ریسک و کنترل را به صورت مستقل به هیأت مدیره فراهم می‌نماید.

بدین ترتیب کلیه واحدهای بانک خاورمیانه که در 3 خط دفاعی مدیریت ریسک قرار دارند، موظف به اجرای رویه‌‌های شناسایی، اندازه‌گیری، مدیریت و پایش ریسک‌ های خود (از جمله ریسک های‌ اعتباری، نقدینگی، عملیاتی و بازار) نموده و گزارش ‌نمایند.

بانک خاورمیانه استراتژی خود را در مدیریت ریسک‌های اعتباری، نقدینگی، عملیاتی و بازار بر اساس این دستورالعمل‌ تنظیم نموده است. بر این اساس تمرکز بانک:

  1. در مدیریت ریسک اعتباری، تفکیک پورتفوی دارایی‌ها بر اساس صنعت، وثایق، تنوع تسهیلات گیرندگان و رتبه ریسک اعتباری بوده؛
  2. در مدیریت ریسک نقدینگی، استفاده بهینه از نقدینگی همراه با ایجاد پوشش مطلوب در بازه‌های زمانی مشخص و متعدد تمرکز اصلی بانک می‌باشد. در این راستا روش‌های سنتی نظیر میزان دارایی‌ها به بدهی‌ها، شکاف نقدینگی4و نسبت میزان سپرده‌ها به تسهیلات و همچنین روش‌های نوین نظیر نسبت پوشش نقدینگی5و نسبت خالص منابع پایدار6به منظور اندازه‌گیری و مدیریت ریسک نقدینگی مورد استفاده قرار می‌گیرند.
  3. در راستای مدیریت ریسک عملیاتی خود بر اساس روش RCSA7،خود ارزیابی و کنترل فرآیندها و پروسه‌ها را انجام داده. همچنین بانک در خصوص بررسی و تصویب محصولات و خدمات جدید، از فرایند میان رشته ایNPSP8استفاده می نماید.
  4. در مدیریت ریسک بازار اثر تغییرات انواع نرخ‌های سود... بر سودآوری بانک مورد بررسی قرار می‌گیرد. بانک خاورمیانه با رصد مداوم شرایط اقتصادی، حساسیت درآمد ناشی از تغییر موازی در نرخ سود دارایی‌های و بدهی‌ها بانک (IRRBB) را اندازه ‌گیری و مدیریت می‌نماید. همچنین، بانک حساسیت درآمد ناشی از تغییر موازی در نرخ بازده اوراق های بهادار سریع‌المعامله بر ارزش پورتفوی بانک (IRRTB) را اندازه گیری و مدیریت می‌نماید.، همچنین بانک به منظور ارزیابی و مدیریت ریسک های ناشی از نوسانات در نرخ ارز و ارزش بازار سهام بر سودآوری خود از روش ارزش در معرض خطر (VaR) استفاده می‌نماید.

جهت کسب اطلاعات بیشتر به بخش " ساختار و وظایف واحد مدیریت ریسک" در گزارش "افشای سرمایه نظارتی طبق رکن 3 بازل"9مراجعه نمایید.


3COSO- Enterprise Risk Management Integrating with Strategy and Performance (2017)

4Liquidity Gap

5Liquidity Coverage Ratio (LCR)

6Net Stable Funding Ratio (NSFR)

7Risks and Controls Self-Assessment

8New Product and Services Process

9Pillar 3 Regulatory Capital Disclosure