تدوین استراتژی ریسک

تدوین استراتژی ریسک



گروه استراتژی ریسک بانک متشکل از اعضای کمیته ریسک، کمیته تطبیق، و معاونان بانک سه ماه قبل از پایان سال به بازبینی استراتژی ریسک بانک اقدام می‌کنند و پیشنهاد خود را برای تصویب به اطلاع هیات‌مدیره می‌رسانند. واحدهای اجرایی موظفند که گزارشی از وضعیت ریسک‌های شناسایی شده در واحد خود ارائه داده و وضعیت خود در سال گذشته را در انطباق با استراتژی ریسک و مشکلات مربوطه تشریح کنند. گروه استراتژی ریسک با توجه به مسائل مطروحه، استراتژی ریسک را برای سال آینده تدوین می‌کند. استراتژی ریسک بانک به عنوان یک سند بالا دستی با توجه به استراتژی کسب‌و‌کار و اشتهای ریسک تدوین می‌شود و به تصویب هیات مدیره بانک می‌رسد. محاسبه سرمایه اقتصادی یا سرمایه تخصیص داده شده به فعالیت‌های ریسک‌پذیر، یکی از مهم‌ترین ابزاری است که برای اندازه‌گیری تطبیق و یا انحراف از اهداف استراتژی ریسک در اختیار مدیریت ریسک بانک است. سند استراتژی ریسک، سرمایه تخصیص داده شده برای انواع فعالیت‌ها را ارائه می‌کند و در مقابل سرمایه مورد نیاز برای پوشش ریسک‌های اخذ شده هر فعالیت را محاسبه می‌کند. در صورت تجاوز قابل توجه سرمایه مورد نیاز از سرمایه تخصیص داده شده، کمیته ریسک موضوع را بررسی و تصمیم مقتضی را اتخاذ می‌کند. خلاصه‌ای از استراتژی ریسک در بخش‌های مربوط به استراتژی دارایی‌ها و استراتژی بدهی‌ها در این سند ارائه شده است. اطلاع‌رسانی استراتژی ریسک به کل بدنه بانک از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. برای این منظور جلسات توجیهی برای آشنایی بدنه بانک با تغییرات عمده در استراتژی بانک برگزار می‌شود.


تدوین پروسه‌های مورد نیاز برای اجرایی کردن استراتژی ریسک

استراتژی ریسک بانک یک سند بالادستی برای مدیریت ریسک محسوب می‌شود، به منظور اجرایی کردن استراتژی ریسک، آیین‌نامه‌ها و دستورالعمل‌های متعددی در زمینه‌های مربوط به ریسک‌های اعتباری، ریسک‌های نقدینگی، ریسک‌های بازار و ریسک‌های عملیاتی تهیه شده و از طریق واحد سازمان و روش‌ها به سایر واحدهای ذی‌ربط ابلاغ شده‌اند. این آیین‌نامه‌ها و دستورالعمل‌ها شامل نحوه مدیریت ریسک و کنترل‌ها در خط اول دفاعی و نحوه نظارت مدیریت ریسک به عنوان خط دوم دفاعی می‌شود. هم‌چنین آیین‌نامه‌های مربوط به تشریح وظایف هیات‌مدیره و مدیریت ‌ارشد در نحوه کنترل کفایت سرمایه و کفایت نقدینگی از ارکان مهم مدیریت ریسک در بانک خاورمیانه است.


ارزیابی داخلی کفایت سرمایه و نقدینگی

داشتن پروسه‌های مدون‌ برای ارزیابی داخلی کفایت سرمایه و کفایت نقدینگی و اجرای موثر آن‌ها از طریق نظارت مستقیم هیات‌مدیره، از الزامات مهم استانداردهای جدید بانکداری در سطح بین‌المللی است. روش‌های شناسایی ریسک‌ها، اندازه‌گیری ریسک‌های ذاتی و ریسک‌های باقی مانده پس از اعمال کنترل‌ها و محاسبه سرمایه لازم برای پوشش ریسک‌های باقی مانده در درجه اول اولویت قرار دارند. به‌دنبال شناسایی و اندازه‌گیری ریسک‌ها، شناخت کامل هیات‌مدیره از نحوه مدیریت کفایت سرمایه با توجه به ریسک‌های پذیرفته‌شده و نحوه نظارت هیات‌مدیره بر کفایت سرمایه و کفایت نقدینگی بانک از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. برای این منظور، واحد مدیریت ریسک برنامه‌های آموزشی برای آشنا کردن هیات‌مدیره با مفاهیم سرمایه اقتصادی و مدیریت کفایت سرمایه آغاز کرده است و هیات‌مدیره را در تدوین پروسه‌های نظارتی خود بر کفایت سرمایه و کفایت نقدینگی یاری می‌دهد. انتظار می‌رود که تدوین و اجرای پروسه‌های مربوط به ارزیابی و مدیریت کفایت ‌سرمایه و کفایت ‌نقدینگی در اواسط سال ۱۳۹۶ به پایان برسد.


برنامه ریزی برای سرمایه و نقدینگی بانک

با توجه به استراتژی کسب‌و‌کار و استراتژی ریسک، بانک سرمایه مورد نیاز برای داشتن یک نسبت کفایت سرمایه "بسیار خوب"، یعنی حداقل ۱۳ درصد را طبق استاندارد بازل-3 هدف قرار می‌دهد. برای این منظور، بانک افزایش سرمایه از محل آورده سهامداران و سود انباشته را مد‌نظر قرار می‌دهد. در پایان سال ۱۰۰۰ میلیارد ریال افزایش سرمایه در دست اقدام است که پس از آن میزان سرمایه پرداخت شده به مبلغ ۵۰۰۰ میلیارد ریال افزایش می‌یابد. بانک در سال ۱۳۹۵ با توافق سهامداران، پیشنهاد افزایش سرمایه ۱۰۰۰ میلیارد ریالی از محل سود انباشته (توزیع نشده) را در دستور کار خود قرار داد. در صورت گسترش بازار بدهی در ایران، بانک ممکن است از ابزار جدید مانند اوراق قابل تبدیل به سهام برای بالا بردن سرمایه درجه ۲ بانک استفاده کند.


آزمون‌های بحران

از الزامات جدید بانکداری در سطح بین‌المللی، قابلیت بانک در تخمین کفایت سرمایه و کفایت نقدینگی در شرایط بحرانی است. برای این منظور بانک باید بتواند انواع سناریوها را برای شرایط بحرانی تعریف کرده و با توجه به افزایش قابل ملاحظه ریسک‌ها در شرایط بحرانی کفایت سرمایه مطلوب را حفظ کند. برای این منظور واحد مدیریت ریسک چند مدل برای آزمون بحران طراحی کرده است که خلاصه آن را در بخش آزمون بحران این سند ملاحظه می‌کنید.


گزارش‌دهی و شفافیت

بانک خاورمیانه خود را ملزم می‌داند که علاوه بر الزامات گزارش‌دهی بانک مرکزی ج.ا.ا.، منطبق با آخرین استانداردهای گزارش‌دهی و شفافیت بین‌المللی عمل کند. به این منظور گزارش‌های ریسک بانک خاورمیانه هم طبق استانداردهای گزارش‌دهی مالی بین‌المللی (IFRS) و هم استانداردهای بازل-۳ ارائه می‌شوند.