کاهش رشد پایه پولی
1400/11/04
رشد پایه پولی در پایان هفته منتهی به ۱۶ دی ماه ۱۴۰۰ نسبت به هفته مشابه سال گذشته، رقم ۳۶.۲ درصد را ثبت کرده است؛ این در حالی است که رشد ۱۲ ماهه پایه پولی در پایان آذر ۱۴۰۰ معادل ۳۷.۶ درصد بوده است.
این آمار به این معناست که در هفتههای اخیر به طور نسبی از رشد پایه پولی کاسته شده و فقط ترکیب اجزای پایه پولی تغییر یافته است؛ بهطوری که کاهش خالص مطالبات بانک مرکزی از بخش دولتی به واسطه افزایش سپرده¬های دولت نزد بانک مرکزی با افزایش بدهی بانکها به بانک مرکزی جایگزین شده است.
متغیر اضافه برداشت بانکها و موسسات اعتباری از بانک مرکزی دارای ماهیت یک شبه بوده و در بازههای بسیار کوتاهمدت میتواند نوسانات بالایی از خود نشان دهد. چنانکه بررسی آمار سه ماه گذشته حاکی از آن است که اضافه برداشت بانکها از مبالغی بالاتر از ۹۰۰ هزار میلیارد ریال در اواخر آبانماه ۱۴۰۰ به ارقام کمتر از ۴۰۰ هزار میلیارد ریال در اواسط آذرماه ۱۴۰۰ رسیده بود. این مسئله در سالهای گذشته نیز مسبوق به سابقه بوده به طوری که در اواخر مهرماه سال ۱۳۹۹ نیز اضافه برداشت بانکها و موسسات اعتباری از بانک مرکزی افزایش شدیدی را تجربه نمود و به ارقام بالای ۱۰۰۰ هزار میلیارد ریال رسید.
در طول سالهای ۱۳۹۸ و ۱۳۹۹، به دنبال افزایش شدید خالص داراییهای خارجی بانک مرکزی و افزایش سقف مجاز تنخواهگردان خزانه (به ترتیب از سه درصد بودجه عمومی به ۵.۵ و ۶ درصد در ۲ سال مذکور) و به تبع آن افزایش شدید پایه پولی، تزریق ذخایر به شبکه بانکی به طور قابل ملاحظهای افزایش یافت که این امر باعث شد تا بانکها برای تامین کسری منابع خود کمتر به اضافه برداشت از بانک مرکزی متوسل شوند و در نهایت، سهم بدهی بانکها به بانک مرکزی در رشد پایه پولی کاهش یابد. به عبارت دیگر، در ۲ سال مذکور، افزایش پایه پولی از محل خالص داراییهای خارجی بانک مرکزی و خالص مطالبات بانک مرکزی از بخش دولتی، زمینهساز افزایش منابع در دسترس بانکها و تامین ذخایر موردنیاز آنها بوده است.
در ماههای اخیر، با وجود نوسانات رخ داده در اضافه برداشت بانکها و موسسات اعتباری از بانک مرکزی، رشد پایه پولی تغییر خاصی نداشته است، به طوری که بر اساس آخرین آمار و اطلاعات پولی کشور، رشد پایه پولی در پایان هفته منتهی به ۱۶ دی ماه امسال نسبت به هفته مشابه سال قبل، رقم ۳۶.۲ درصد را ثبت کرده است. این در حالی است که رشد ۱۲ ماهه پایه پولی در پایان آذرماه ۱۴۰۰ معادل ۳۷.۶ درصد بوده است. از این ¬رو ملاحظه می¬شود که در هفتههای اخیر به طور نسبی از رشد پایه پولی کاسته شده و فقط ترکیب اجزای پایه پولی تغییر یافته است؛ بهطوری که کاهش خالص مطالبات بانک مرکزی از بخش دولتی به واسطه افزایش سپرده¬های دولت نزد بانک مرکزی با افزایش اضافه برداشت بانکها از بانک مرکزی (افزایش بدهی بانکها به بانک مرکزی) جایگزین شده است.
براساس آخرین اطلاعات منتشر شده از سوی بانک مرکزی، اگرچه اضافه برداشت بانکها از بانک مرکزی در پایان هفته منتهی به دوم دیماه ۱۴۰۰ در مقایسه با هفته منتهی به ۱۶ دی ماه ۱۴۰۰ یکهزار میلیارد ریال افزایش یافته است، اما در مقابل میزان سپردههای بخش دولتی نزد بانک مرکزی در دو هفته مذکور به میزان ۳۹۳.۵ هزار میلیارد ریال، یعنی بیش از ۲ برابر میزان رشد اضافه برداشت بانکها افزایش یافته است که این موضوع، کاهش نسبی رشد پایه پولی را نشان میدهد .
ایرنا
این آمار به این معناست که در هفتههای اخیر به طور نسبی از رشد پایه پولی کاسته شده و فقط ترکیب اجزای پایه پولی تغییر یافته است؛ بهطوری که کاهش خالص مطالبات بانک مرکزی از بخش دولتی به واسطه افزایش سپرده¬های دولت نزد بانک مرکزی با افزایش بدهی بانکها به بانک مرکزی جایگزین شده است.
متغیر اضافه برداشت بانکها و موسسات اعتباری از بانک مرکزی دارای ماهیت یک شبه بوده و در بازههای بسیار کوتاهمدت میتواند نوسانات بالایی از خود نشان دهد. چنانکه بررسی آمار سه ماه گذشته حاکی از آن است که اضافه برداشت بانکها از مبالغی بالاتر از ۹۰۰ هزار میلیارد ریال در اواخر آبانماه ۱۴۰۰ به ارقام کمتر از ۴۰۰ هزار میلیارد ریال در اواسط آذرماه ۱۴۰۰ رسیده بود. این مسئله در سالهای گذشته نیز مسبوق به سابقه بوده به طوری که در اواخر مهرماه سال ۱۳۹۹ نیز اضافه برداشت بانکها و موسسات اعتباری از بانک مرکزی افزایش شدیدی را تجربه نمود و به ارقام بالای ۱۰۰۰ هزار میلیارد ریال رسید.
در طول سالهای ۱۳۹۸ و ۱۳۹۹، به دنبال افزایش شدید خالص داراییهای خارجی بانک مرکزی و افزایش سقف مجاز تنخواهگردان خزانه (به ترتیب از سه درصد بودجه عمومی به ۵.۵ و ۶ درصد در ۲ سال مذکور) و به تبع آن افزایش شدید پایه پولی، تزریق ذخایر به شبکه بانکی به طور قابل ملاحظهای افزایش یافت که این امر باعث شد تا بانکها برای تامین کسری منابع خود کمتر به اضافه برداشت از بانک مرکزی متوسل شوند و در نهایت، سهم بدهی بانکها به بانک مرکزی در رشد پایه پولی کاهش یابد. به عبارت دیگر، در ۲ سال مذکور، افزایش پایه پولی از محل خالص داراییهای خارجی بانک مرکزی و خالص مطالبات بانک مرکزی از بخش دولتی، زمینهساز افزایش منابع در دسترس بانکها و تامین ذخایر موردنیاز آنها بوده است.
در ماههای اخیر، با وجود نوسانات رخ داده در اضافه برداشت بانکها و موسسات اعتباری از بانک مرکزی، رشد پایه پولی تغییر خاصی نداشته است، به طوری که بر اساس آخرین آمار و اطلاعات پولی کشور، رشد پایه پولی در پایان هفته منتهی به ۱۶ دی ماه امسال نسبت به هفته مشابه سال قبل، رقم ۳۶.۲ درصد را ثبت کرده است. این در حالی است که رشد ۱۲ ماهه پایه پولی در پایان آذرماه ۱۴۰۰ معادل ۳۷.۶ درصد بوده است. از این ¬رو ملاحظه می¬شود که در هفتههای اخیر به طور نسبی از رشد پایه پولی کاسته شده و فقط ترکیب اجزای پایه پولی تغییر یافته است؛ بهطوری که کاهش خالص مطالبات بانک مرکزی از بخش دولتی به واسطه افزایش سپرده¬های دولت نزد بانک مرکزی با افزایش اضافه برداشت بانکها از بانک مرکزی (افزایش بدهی بانکها به بانک مرکزی) جایگزین شده است.
براساس آخرین اطلاعات منتشر شده از سوی بانک مرکزی، اگرچه اضافه برداشت بانکها از بانک مرکزی در پایان هفته منتهی به دوم دیماه ۱۴۰۰ در مقایسه با هفته منتهی به ۱۶ دی ماه ۱۴۰۰ یکهزار میلیارد ریال افزایش یافته است، اما در مقابل میزان سپردههای بخش دولتی نزد بانک مرکزی در دو هفته مذکور به میزان ۳۹۳.۵ هزار میلیارد ریال، یعنی بیش از ۲ برابر میزان رشد اضافه برداشت بانکها افزایش یافته است که این موضوع، کاهش نسبی رشد پایه پولی را نشان میدهد .
ایرنا