فایننشیال تایمز در تازهترین گزارش خود از وضعیت مبادلات بانکی بین المللی ایران در دوران پساتحریم، نوشت: با خروج تدریجی اقتصاد ایران از تحریم های غربی، بانکهای اروپایی بازگشت آزمایشی به این کشور را آغاز کرده اند.
بانک کی بی سی بلژیک و بانک دی زد آلمان در تماس با فایننشیال تایمز تایید کردند که مبادلات مربوط به مشتریان اروپایی خود را که در ایران فعالیت دارند آغاز کرده اند و بانک ارسته اتریش هم آماده انجام چنین کاری میشود.
با این همه بانک های بزرگتر اروپا به دلیل واهمه از جریمههای چند میلیارد دلاری که به دلیل نقض تحریم های ایران متحمل شده اند، همانند رقیبان آمریکایی خود در حاشیه قرار گرفته اند. این امر باعث عصبانیت فزاینده مقامات ایرانی و اروپایی نسبت به روند کند اتصال مجدد تهران به سیستم مالی جهانی شده است.
ایران و شش قدرت جهانی شامل آمریکا، انگلیس، فرانسه، روسیه، چین و آلمان در ژانویه توافق هسته ای تاریخی که سال 2015 به امضا رسیده بود را اجرایی کردند اما ادامه بسیاری از تحریم های آمریکا بانک های بین المللی را برای همکاری با موسسات و شهروندان ایرانی محتاط ساخته است.
مدیر یکی از بزرگترین بانک های اروپایی به فایننشیال تایمز گفت: همه گزارش های وکلایی که دریافت میکنم همچنان میگویند تحریم های زیادی علیه تهران باقی مانده و این امر فعالیت های بانکی در ایران بدون نقض تحریم ها را دشوار کرده است.
بانک های مستقر در کشورهای مختلف طی پنج سال گذشته بیش از 15 میلیارد دلار جریمه بابت نقض تحریم ها پرداخت کرده اند که بزرگترین جریمه صادره مبلغ 8.9 میلیارد دلار برای بانک بی ان پی پاریبای فرانسه در سال 2014 بود.
کی بی سی که بزرگترین بانک بلژیک است اعلام کرده تصمیم گرفته است با رعایت همه تحریم های آمریکا و اتحادیه اروپا از تجارت مشروع مشتریان مطرح خود در بلژیک، جمهوری چک و اسلوواکی با ایران حمایت کند.
این بانک در ادامه افزود: چنین حمایتی تنها به تجارت محدود است و هر مبادله و همه طرفین آن به دقت بررسی خواهند شد و در همین راستا کی بی سی با بانک های دولتی و خصوصی متعدد ایرانی تماس های لازم را گرفته است. بانک دی زد هم اعلام کرده انجام مبادلات پرداخت به یورو را از طریق بانکهای ایرانی واسطه آغاز کرده است.
بانک های ایران به سیستم پرداخت بین المللی سوئیفت که چهار سال قبل در پی تحریمهای اتحادیه اروپا از دسترسی به آن محروم شده بودند مجددا متصل شده اند. یکی از مقامات دپارتمان سیستمهای پرداخت بانک مرکزی ایران در این باره اظهار کرد: مبادلات معدودی توسط بانکهای ایرانی از طریق سوئیفت ارسال شده زیرا بانک های خارجی نگران ریسک های احتمالی همکاری با همتایان ایرانی خود هستند. بانک مرکزی برای رفع این نگرانی ها بانک های ایرانی را تشویق میکند از سیستمهای منطبق با تحریمها و سیستم شناخت مشتری استفاده کنند.
بر اساس گزارش فایننشیال تایمز، فشار سیاسی رو به رشد روی بانک های اروپایی وجود دارد تا از شرکت های مشتری خود برای فعالیت در ایران حمایت کنند. سیاستمداران اروپایی جدا از اشتیاقی که برای بهره برداری از فرصتهای تجاری ایران دارند، مایلند از دولت ایران حمایت کنند.
دیوید کامرون، نخست وزیر انگلیس در نامه ای که ماه فوریه به بارکلیز نوشت از این بانک درخواست کرد توضیح دهد چرا حاضر نیست مبادلات شرکت هایی که به دنبال فروش محصولاتشان در ایران هستند را انجام دهد.
جس استالی، مدیرعامل بارکلیز هم در پاسخ نوشت: از آنجا که بارکلیز خدمات بانکی خود را از طریق سیستم آمریکا فراهم میکند ملزم است محدودیت های این کشور برای فعالیت تجاری در ایران را رعایت کند.
بانک های اروپایی که حضور چشمگیری در آمریکا دارند به دلیل جریمههای سنگین این کشور تمایلی ندارند با فعالیت در ایران ریسک کنند در حالی که بانک هایی مانند کی بی سی، دی ز و ارسته حضور چندانی در آمریکا ندارند.
ایسنا